Chủ Nhật, 8 tháng 3, 2015

CÁCH VIẾT TRÍCH DẪN TRONG CÔNG TRÌNH KHOA HỌC

1. Hình thức viết trích dẫn đối với khóa luận, luận văn, luận án
Đối với trường hợp trích dẫn nguyên văn[1]: 

        Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, cách ghi trích dẫn phải căn cứ theo số thứ tự của tài liệu ở danh mục tài liệu tham khảo và được đặt trong ngoặc vuông, có cả số trang, ví dụ [15, tr. 314 - 315] (15 là số thứ tự tài liệu trong danh mục tài liệu tham khảo, 314 - 315 là trang của tài liệu được trích dẫn).
Nếu không có điều kiện tiếp cận được tài liệu gốc mà phải trích dẫn thông qua một tài liệu khác thì phải nêu rõ cách trích dẫn này, ví dụ: [Dẫn lại: 16, tr.20], đồng thời tài liệu gốc đó không được liệt kê trong danh mục tài liệu tham khảo của công trình khoa học.
Khi cần trích dẫn một đoạn ít hơn hai câu hoặc bốn dòng đánh máy thì có thể sử dụng dấu ngoặc kép để mở đầu và kết thúc phần trích dẫn.
Ví dụ: Trong cuốn Logic học và phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Lê Tử Thành viết: “Phương pháp logic nhằm khám phá bản chất, tính tất nhiên, tính quy luật của sự vật trong quá trình phát triển”[8, tr.69].
Nếu cần trích dẫn dài hơn thì phải tách phần này thành một đoạn riêng khỏi phần nội dung đang trình bày, lề trái lùi vào 2,0 cm. Khi này mở đầu và kết thúc đoạn trích này không phải sử dụng dấu ngoặc kép.
Ví dụ: Lê Tử Thành định nghĩa:
Phương pháp lịch sử nhằm phản ánh trong tư duy quá trình lịch sử cụ thể của sự phát triển. Mỗi sự vật, hiện tượng đều có quá trình phát sinh, phát triển và tiêu vong của nó. Quá trình ấy biểu hiện cụ thể qua những bước phát triển quanh co, phức tạp, muôn hình, muôn vẻ, có lúc tất nhiên, có lúc ngẫu nhiên, liên tục xảy ra trong thời gian[8, tr.68].
Đối với trường hợp trích dẫn diễn giải[2]: Khi trích dẫn, nhà nghiên cứu chỉ cần ghi nhận tác giả của, năm xuất bản của công trình có chưa ý tưởng, nội dung được trích dẫn, không bắt buộc phải ghi số trang. Ví dụ: trong một kết quả nghiên cứu về vùng đất Nam Bộ, Vũ Minh Giang (2009) đã chỉ ra rằng vùng đất Nam Bộ của Việt Nam trước đây là lãnh thổ của vương quốc cổ Phù Nam (tồn tại từ thế kỉ I đến thế kỉ VII).
2. Các hình thức viết trích dẫn khác
Ngoài cách trích dẫn theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hiện nay còn có một số cách trích dẫn khác cũng được áp dụng.
Trích dẫn theo tác giả: Đại học Quốc gia Hà Nội có quy định cho phép trích dẫn theo tác giả trong luận văn, luận án[3].
Khi trích dẫn nguyên văn theo tác giả, nội dung trích dẫn phải được trình bày theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, riêng phần chỉ dẫn nguồn, nhà nghiên cứu ghi rõ họ tên tác giả, năm, trang (nếu cần) được đặt trong cùng một ngoặc vuông, ví dụ [Nguyễn Văn A, 1986,  tr. 17-21]. Nếu có từ hai tài liệu trở lên của cùng một tác giả xuất bản trong cùng một năm thì ghi thêm chữ cái a, b, c, ... sau năm xuất bản, ví dụ [Nguyễn Văn A, 1986a], [Nguyễn Văn A, 1986b]. Đối với trường hợp trích dẫn diễn giải thì cách ghi giống như ở mục 3.2.2.1.
Trích dẫn đặt ở cuối trang (footnotes): là hình thức ghi trích dẫn nguyên văn mà phần chỉ dẫn nguồn của nội dung trích dẫn được ghi ở phần chân trang (footnotes). Các ghi này thường được sử dụng khá phổ biết trong các loại sách giáo khoa, giáo trình, sách tham khảo,… được xuất bản ở Việt Nam.
Trích dẫn đặt ở cuối bài viết (endnotes): là hình thức ghi trích dẫn nguyên văn mà phần chỉ dẫn nguồn của nội dung trích dẫn được ghi ở phần cuối cùng của bài viết (endnotes). Các ghi này thường được sử dụng khá phổ biết trong các tham luận khoa học, bài báo khoa học.
Cách ghi chỉ dẫn nguồn cho hình thức trích dẫn footnotes và endnotes được thực hiện theo quy định về cách viết tài liệu tham khảo và thêm số trang ở cuối. Ví dụ: Phan Ngọc Liên (CB) (2011), Phương pháp luận sử học, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội, tr. 97.




[1] Trích dẫn nguyên văn là cách trích dẫn mà nhà nghiên cứu sao chép chính xác từ ngữ, câu, đoạn văn từ công trình khoa học khác.
[2] Trích dẫn diễn giải là người trích dẫn sẽ diễn giải câu chữ của tác giả khác bằng câu chữ của mình, sử dụng từ ngữ khác mà không làm khác đi nghĩa nguyên gốc.
[3] Công văn Số: 45/ĐT (về việc hướng dẫn tổ chức đánh giá luận án tiến sĩ), ngày 27 tháng 02 năm  2003 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Cám ơn Anh/Cbij đã góp ý, nhận xét và đánh giá. Chúng tôi sẽ có phản hổi trong thời gian sớm nhất có thể.